به گزارش مرکز روابطعمومی و اطلاعرسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ حمید فتاحی، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در جلسه کنترل پروژه فیبر نوری با حضور مدیران اپراتورهای مجری، با اشاره به اقدامات انجامشده برای بازطراحی این پروژه اظهار کرد: در کنار استمرار توسعه پوشش مطابق تکالیف قانونی، اتصال کاربران به عنوان اولویت اصلی پروژه تعیین شد تا سرمایهگذاری اپراتورها و منابع عمومی در نهایت به بهرهمندی واقعی مردم از خدمات ارتباطی منجر شود.
بازطراحی پروژه با تمرکز بر اتصال و کلانشهرها
وی افزود: در بازطراحی پروژه، توجه ویژهای به کلانشهرها و مراکز استانها صورت گرفت؛ چرا که هدف اصلی توسعه فیبر نوری، افزایش ظرفیت زیرساخت ارتباطی کشور است و بر اساس بررسیها، عدم توازن میان ترافیک شبکههای سیار و ثابت عمدتاً در کلانشهرها و مراکز استانها مشاهده میشود.
فتاحی ادامه داد: یکی دیگر از محورهای مهم، اجرای پروژه مهاجرت از شبکه مسی به فیبر نوری (سوپ) با پیشرانی شرکت مخابرات ایران بود که با توجه به تغییر فناوری و ضرورت ارتقای زیرساخت، به تدریج شبکه مبتنی بر سیم مسی را با فیبر نوری جایگزین میکند و در بخشهایی با پروژه فیبر نوری منازل و کسبوکارها (FTTH) همپوشانی دارد.
معاون وزیر ارتباطات از اصلاح مصوبات کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات به عنوان یکی دیگر از اقدامات انجامشده نام برد و گفت: ۱۷ مصوبه پیشین حوزه فیبر نوری با رویکرد جدید در قالب ۶ مصوبه بازطراحی و تصویب شد.
وی همچنین تشکیل صندوق توسعه شبکه فیبر نوری را از اقدامات مهم این دوره عنوان کرد و افزود: با توجه به تکلیف قانون برنامه هفتم، حساب فیبر نوری به صندوق توسعه شبکه فیبر نوری تبدیل شد که تشکیل آن با وجود ابهامات و چالشهای موجود، یکی از اقدامات اساسی برای تأمین منابع اجرای این پروژه بود.
تدوین مقررات مهاجرت و بیتاستریم
رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی با اشاره به تدوین و تصویب مصوبات مربوط به مهاجرت از مس به فیبر و بیتاستریم، اظهار کرد: با توجه به انحصار طبیعی شبکه مسی در اختیار شرکت مخابرات ایران، مقرراتی برای جلوگیری از ایجاد مانع در فعالیت اقتصادی سایر اپراتورها و حفظ امکان رقابت در ارائه خدمات تدوین و تصویب شد.
فتاحی ادامه داد: همزمان با تصویب الزامات مهاجرت شرکت مخابرات ایران از شبکه مسی به فیبر نوری، مصوبه مهم بیتاستریم نیز برای صیانت از حقوق دارندگان سایر پروانهها به تصویب رسید.
وی اصلاح تعهدات پروانهای اپراتورها متناسب با تکالیف برنامه هفتم را از دیگر اقدامات انجامشده دانست و افزود: با توجه به تمدید زمان اجرای پروژه تا پایان برنامه، لازم بود تعهدات پروانهای اپراتورها نیز متناسب با شرایط جدید بازطراحی شود.
سامانه «نورا»؛ رصد یکپارچه پروژه از پوشش تا اتصال
معاون وزیر ارتباطات همچنین از طراحی سامانه یکپارچه «نورا» برای پایش پروژه فیبر نوری خبر داد و گفت: با توجه به گستردگی پروژه، نیاز به سامانهای وجود داشت که تمام مراحل و فرایندها از ابتدا تا انتها در آن قابل رصد باشد و سازمان تنظیم مقررات، اپراتورها و مجموعههای مالی و صندوق بتوانند وضعیت پروژه را به صورت یکپارچه مشاهده کنند.
وی افزود: پس از بررسی مشخص شد امکان اصلاح سامانههای قبلی وجود ندارد و سامانه «نورا» از ابتدا طراحی شد که در حال حاضر در بخش پوشش عملیاتی است و در حوزه اتصال نیز بارگذاری اطلاعات به صورت خودکار انجام خواهد شد.
فتاحی همچنین حل اختلاف میان اپراتورها و برخی دستگاهها، بهویژه شهرداریها و مسئولان محلی در استانها را از دیگر محورهای پیگیری سازمان تنظیم مقررات عنوان کرد و گفت: با این پیگیریها، اجرای پروژه در برخی کلانشهرها از جمله مشهد و شیراز که با کندی مواجه بود، پیشرفت قابل توجهی پیدا کرد.
رشد ۴۰ درصدی پوشش و افزایش اتصالات به بیش از ۲ میلیون
رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی با ارائه گزارشی از آخرین وضعیت پروژه گفت: میزان پوشش فیبر نوری از ابتدای دولت تاکنون بیش از ۴۰ درصد رشد داشته و بر اساس دادههای سامانه «نورا» بیش از ۱۱ میلیون و ۳۰۰ هزار پوشش ایجاد شده است.
وی با بیان اینکه بخشی از پوشش ایجادشده هنوز به دلیل تکمیلنشدن مراحل نهایی در سامانه بارگذاری نشده است، افزود: تکلیف امسال این است که هدفگذاری تعیینشده در برنامه نیز محقق شود.
فتاحی درباره وضعیت اتصال نیز گفت: با استفاده از ظرفیت همپوشان پروژه FTTH و پروژه مهاجرت از مس به فیبر، تعداد اتصالات از حدود ۳۳۰ هزار به بیش از ۲ میلیون اتصال افزایش یافته است. این آمار بر اساس گزارش رسمی اپراتورهای ارتباطی به دست آمده و اطلاعات مربوط به آن نیز در سامانه «نورا» در حال بهروزرسانی است.
وی افزود: بر اساس شاخص تعریفشده برای بهرهوری، یعنی نسبت اتصال ایجادشده به پوشش موجود، این شاخص از ابتدای دولت بیش از ۳۴۰ درصد رشد داشته است.
اتصال مدارس؛ از ۶۶۱ مدرسه به بیش از ۹ هزار اتصال
معاون وزیر ارتباطات با اشاره به تأکید رئیسجمهور بر اتصال مدارس به شبکه فیبر نوری اظهار کرد: برای تسریع در این بخش، مشوقهایی در نظر گرفته شد تا اپراتوری که بتواند مدارس را سریعتر به شبکه فیبر نوری متصل کند، از مشوق مربوطه بهرهمند شود.
فتاحی گفت: تعداد مدارس متصل به فیبر نوری از ۶۶۱ مدرسه به بیش از ۹ هزار اتصال افزایش یافته و برنامه مدون اپراتورها، بهویژه شرکت مخابرات ایران، برای تکمیل اتصال مدارس در سالهای پایانی ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ نیز دریافت شده است.
وی با اشاره به رتبهبندی اپراتورها در شاخص اتصال، افزود: شرکت مخابرات ایران بیشترین میزان اتصال را به خود اختصاص داده و سایر دارندگان پروانه نیز با وجود شرایط اقتصادی و چالشهای موجود، روند توسعه اتصال را دنبال میکنند.
شهرداریها، تأمین مالی و آپلینک؛ مهمترین چالشهای پیشرو
رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، محدودیتهای صندوق توسعه شبکه فیبر نوری را یکی از چالشهای مهم پروژه دانست و گفت: به دلیل برخی نواقص و ابهامات موجود در قانون، امکان استفاده حداکثری از منابع صندوق برای پیشبرد پروژه وجود ندارد و این موضوع در شرایطی که مهمترین چالش فعلی، تأمین مالی مجریان پروژه است، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
وی افزایش چندبرابری هزینه تأمین تجهیزات و زیرساختهای فنی در نتیجه تکانههای ارزی و شرایط اقتصادی کشور را از دیگر چالشهای پروژه برشمرد و افزود: عدم همکاری برخی شهرداریها در صدور مجوزهای حفاری نیز یکی از موانع اصلی اجرای طرح است که این مسئله در شهر تهران شدت بیشتری دارد.
فتاحی ادامه داد: موضوع آپلینک نیز یکی دیگر از مسائل مهم پیشرو است که بخش قابل توجهی از پوشش ایجادشده را از امکان بارگذاری در سامانه و تبدیل آن به اتصال بازداشته است و سازمان تنظیم مقررات با استفاده از ظرفیتهای قانونی خود در حال پیگیری آن است.
وی با اشاره به نقش سایر ظرفیتهای ارتباطی کشور در تکمیل شبکه افزود: استفاده از ظرفیت شرکت ارتباطات زیرساخت، بهرهگیری از تیرهای چراغ برق برای لستمایل و همراهی دستگاههای مسئول نیز در دستور کار قرار دارد، هرچند در برخی موارد روند همکاری با کندی مواجه است.
افزایش هزینه اجرای پروژه و ضرورت تزریق منابع
فتاحی همچنین بهای تمامشده اتصال برای کاربران را از عوامل مؤثر بر توسعه اتصال دانست و گفت: در حالی که ایجاد پوشش در اختیار اپراتورها و مجریان پروژه است، تحقق اتصال به متغیرهای دیگری از جمله هزینه تمامشده برای کاربر وابسته است و تلاش میشود با همکاری اپراتورها و استفاده از منابع صندوق، برای رفع این مانع نیز راهکارهایی طراحی شود.
معاون وزیر ارتباطات در پایان با اشاره به آخرین جلسه کنترل پروژه با حضور اپراتورها گفت: در شرایط فعلی، موضوع نقدینگی و مشکلات مالی به یکی از مهمترین چالشهای اجرای پروژه تبدیل شده و به هیئتمدیره صندوق توسعه شبکه فیبر نوری مأموریت داده شده است با وجود محدودیتهای موجود، سازوکاری برای تزریق منابع و جلوگیری از عقبماندگی از تکالیف قانونی پروژه طراحی کند.
وی تأکید کرد: با وجود همه چالشهای موجود، در بخش اتصال جهش قابل توجهی اتفاق افتاده و کاربران در نقاط مختلف کشور از سرعت و کیفیت مناسب خدمات فیبر نوری بهرهمند شدهاند؛ اقدامی که در نهایت با جایگزینی فناوری فیبر نوری به جای بسترهای قدیمی مسی، به ارتقای کیفیت ارتباطات و رضایت مردم منجر خواهد شد.