سلطانیه استان زنجان که آن را فلات زنجان نیز می‌نامند در ناحیه‌ی مرکزی شمال غربی ایران واقع شده است و مساحتی نزدیک به ۳۹۳۶۹ کیلومتر مربع میباشد .این استان دارای ۸ شهرستان، ۱۷ بخش، ۱۹ شهر، ۴۴ دهستان و ۹۸۱ آبادی دارای سکنه است و یکی از مناطق تاریخی ایران به شمار می رود و تاریخ بنای آن را همزمان با سلطنت اردشیر بابکان دانسته اند و در آن زمان آن را(شهین) یعنی منسوب به شاه نامیده‌اند. گفته می‌شود این نام طی قرون و عصار به زنگان و سپس به زنجان تبدیل شده است. فتح زنجان به وسیله اعراب در زمان خلافت عثمان و توسط سردار عرب (براء بن عازب) صورت گرفت. در این دوره این شهر، شهری آباد و پرنعمت بوده است.
در قرن‌های چهارم و پنجم هجری قمری زنجان به علت داشتن چراگاه های وسیع مورد توجه قبیله‌های ترک قرار گرفت و قبیله‌های گوناگون ترک در زنجان و نواحی مختلف آن به ویژه چمن سلطانیه مسکن گزیدند. در حمله‌ی مغول به این شهر آبادی‌های اطراف آسیب فراوانی دید. سپس ایلخانان مغول به این شهر توجه فراوان نشان دادند، مخصوصاً سلطان محمد خدابنده از زمانی که مذهب تشییع را پذیرفت در توسعه این ناحیه کوشید و زمینه‌ی تبدیل آن به مرکز اسلامی و پایتخت ایران را فراهم آورد تا پس از آن اندک زمانی به یکی از مراکز مهم سیاست و تجارت تبدیل گردید.

نقشه استانتاریخ زنجان در سده‌های بعدی نیز گزارشگر حوادث مختلف سیاسی است. این استان شاهد رویدادهای سیاسی، اجتماعی و مذهبی بسیاری بوده است هرچند برخی از این رویدادها ره‌آوردی جز ناملایمات فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی برای مردم این استان نداشته است؛ اما هرگز فرهنگ و مدنیت استعماری در این شهر نفوذ نکرده و اکثریت قریب به اتفاق مردم، همچنان در حفظ شعائر مذهبی و سنتی خود پابرجا و استوار مانده اند. این منطقه زادگاه بزرگانی چون شیخ شهاب الدین سهروردی و علمای نامی دیگری بوده است که مایه فخر فرهنگ ایران زمین هستند.

این استان با ۷ استان کشور همسایه است که از دو منطقه کوهستانی و جلگه ای تشکیل یافته است. مناطق کوهستانی این استان اغلب دارای قلل مرتفعی هستند که دارای دو نوع آب و هوای کوهستانی و آب و هوای گرم و نیمه مرطوب می باشد. شرایط جغرافیایی مشتمل بر تنع آب و هوایی با برخورداری از منابع آب و حاصلخیزی خاک، این استان را به یک منطقه مناسب کشاورزی فراهم آورده است و در حال حاضر زنجان یکی از قطب‌های کشاورزی و دامداری غرب کشور به حساب می‌آید. در بخش صنعت و معدن نیز استان زنجان موقعیت ممتازی دارد. به ویژه آنکه به دلیل همجواری و نزدیکی به پایتخت و استانهای همجوار روز به روز با توسعه و گسترش واحدهای صنعتی مواجه می‌شود.

دسته حسینیه این استان با داشتن مردم متدین و عاشق اهل بیت(ع) به پایختت شور و شعور حسینی ایران مشهور شده است و سالیانه پذیرای خیل زیادی از مسافرین و گردشگران به این استان می‌باشد که مهمترین مرکز عزاداری‌ها و اجتماعات مذهبی در حسینیه اعظم زنجان می باشد و در سال ۱۳۸۷ به عنوان دهمین میراث معنوی کشور به ثبت رسیده است.

طبق یک سنت دیرینه ، همه ساله هشتم ماه محرم، مقارن با شب تاسوعای حسینی، خیل عاشقان حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و قمرمنیر بنی هاشم حضرت ابالفضل‌العباس(ع) در قالب دسته عظیم عزاداری از حسینیه اعظم زنجان بطرف امامزاده حضرت سید ابراهیم(ع) حرکت می‌کنند. این روز در زنجان به یوم ‌الابالفضل مشهور است. در مسیر این دسته هزاران راس قربانی اعم از شتر، گاو و گوسفند ذبح می‌شود. همچنین در طول مسیر حرکت مردم زنجان و دیگر میهمانانی که از راههای دور و نزدیک به زنجان آمده‌اند نذورات نقدی خود را به اکیپ‌های ثابت و سیار جمع‌آوری نذورات تقدیم می‌کنند. عظمت و شکوه این برنامه و حضور دهها هزار نفری مردم به قدری است که نظیر آن در هیچ کجای ایران دیده نشده است، به همین جهت اسفندماه سال ۸۷ با حضور وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی این برنامه به عنوان دهمین میراث معنوی کشور ثبت گردید. به همین جهت زنجان در بین محافل مذهبی و فرهنگی کشور به عنوان پایتخت شور حسینی شناخته میشود.