موقعیت جغرافیایی استان

استان زنجان که از آن به عنوان فلات زنجان نیز نام برده می شود ،در قسمت مرکزی و شمالغربی کشور ،و ما بین ۳۵ درجه و ۲۵ دقیقه تا ۳۷ درجه و15 دقیقه عرض شمالی و ۴۷ درجه و ۱ دقیقه تا  ۴۹ درجه و ۵۲ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ واقع شده است. این استان با هفت استان هم مرز میباشدبه طوریکه از شمال به شهرستان خلخال از استان اردبیل ،و شهرستان رودبار از استان گیلان ، از شمال شرقی و شرق به شهرستان های تاکستان و بوئین زهرا و قزوین از استان قزوین ، از جنوب به شهرستان همدان از استان همدان ،از جنوب غربی به شهرستان بیجار از استان کردستان واز مغرب به  شهرستان تکاب از استان آذربایجان غربی  واز شمال غرب به شهرستانهای میانه و هشترود از استان آذربایجان شرقی محدود است. مساحت شهری در مساحت شهرستانهای محاسبه نگردیده است .

 وسعت استان در سال ۱۳۸۷ حدود ۲۲۱۶۴ کیلومتر مربع و تراکم نسبی در استان ۴۲ نفر در هر کیلومتر می باشد.به این ترتیب در مقایسه با میانگین مساحت استانهای کشور (۶۵۹۲۰ کیلومتر مربع) ،استان زنجان درردیف استانهای کوچک از نظر وسعت قلمرو دارد و سهم نسبی استان از مساحت کل کشور ۳۴/۱ درصد میباشد.

شهرستانهای استان زنجان مطابق آخرین تقسیمات کشوری

نام شهرستان زنجان ابهر خدابنده خرمدره ماهنشان طارم ایجرود کل استان

وسعت(KM2 )

۶۷۶۳ ۲۹۹۳ ۵۱۵۱ ۴۰۷ ۲۷۸۶ ۲۲۳۵ ۱۸۲۹ ۲۲۱۶۴
جمعیت کل ۴۰۴۶۱۱ ۱۴۸۶۲۴ ۱۶۳۰۶۸ ۵۱۶۸۱ ۴۸۷۷۰ ۴۳۴۶۰ ۴۱۴۵۶ ۹۰۱۶۷۰
جمعیت شهری ۲۸۶۲۹۵ ۸۰۹۰۵ ۳۱۹۰۷ ۳۹۰۹۴ ۵۴۷۶ ۵۶۰۸ ۲۹۷۰ ۴۵۲۲۵۵
جمعیت روستایی ۱۱۸۳۱۶ ۶۷۷۱۹ ۱۳۱۱۶۱ ۱۲۵۸۷ ۴۳۲۹۴ ۳۷۸۵۲ ۳۸۴۸۶ ۴۴۹۴۶۹
تعداد شهر ۱ ۴ ۴ ۱ ۲ ۲ ۲ ۱۶
تعدد بخش ۳ ۲ ۴ ۱ ۲ ۲ ۲ ۱۶
تعداد دهستان ۱۲ ۸ ۱۰ ۲ ۵ ۵ ۴ ۴۶
تعداد کل ابادی ۳۲۸ ۱۴۳ ۲۶۲ ۲۵ ۱۵۵ ۱۱۸ ۹۶ ۱۱۲۷
آبادی دارای سکنه ۲۸۰ ۱۲۰ ۲۳۰ ۱۹ ۱۳۲ ۹۷ ۸۰ ۹۵۸
آبادی خالی از سکنه ۴۸ ۲۳ ۳۲ ۶ ۲۳ ۲۱ ۱۶ ۱۶۹
کل خانوار روستایی ۲۱۸۴۲ ۱۳۰۴۴ ۲۳۸۹۳ ۲۲۷۳ ۷۸۷۸ ۷۴۷۲ ۷۳۸۱ ۸۳۷۸۳
آبادی بالای ۲۰ خانوار ۲۱۸ ۹۲ ۲۰۶ ۱۱ ۱۱۳ ۷۷ ۶۳ ۷۸۰
خانوار آبادی بالای ۲۰ ۲۱۲۴۶ ۱۲۸۵۲ ۲۲۸۶۲ ۲۲۰۲ ۷۷۰۹ ۷۲۷۰ ۷۱۹۱ ۸۱۳۳۲

  توضیح : ارقام مربوط به جمعیت روستایی بر مبنای سر شماری سال ۱۳۷۵ میباشد.

 اقلیم و ویژگیهای طبیعی:  استان زنجان از نظر شکل ظاهری زمین ، دارای دو منطقه کوهستانی و جلگه ای (دشت)  میباشد که اکثرشهرهای آن در دامنه کوهها و دشتهای بین رشته کوهها و مناطق کوهستانی قرار گرفته اند.در میان این رشته کوهها سرزمینهای حاصلخیزی قرار گرفته اند که به عنوان مثال می توان از شرق به غرب مناطقی چون دره ابهر، دشت زنجان- ابهر،چمن سلطانیه و درکل خمسه زنجان(شامل زنجان ، طارم ، ایجرود ، ابهر ، و خدابنده )  را نام برد. اقلیم استان متاثر از دو عامل مهم یعنی نحوه ورود جبهه های عظیم رطوبتی وحرارتی ، و وضعیت توپوگرافی و ارتفاع از سطح دریا   می باشد.  تیپ غالب اقلیمی استان نیمه خشک فراسرد(۵۲%)و سرد(۱۸%)می باشد که حدود ۷۰% درصد سطح استان را می پوشاند. تیپ اقلیمی نیمه خشک فرا سرد دارای درجه حرارت متوسط ماهانه در سردترین ماه سال کمتر از 7- درجه سانتی گراد است.متوسط درجه حرارت در ماههای فروردین اردیبهشت- مهر –آبان مطلوب ومابین ۸ الی ۱۴ درجه سانتی گراد و در ماههای خرداد – تیر - مرداد - شهریور گرم و درماههای آذر - دی - بهمن و اسفند سرد میباشد. بر اساس آمارهای ارائه شده از ایستگاههای سینوپتیک زنجان تعداد روزهای یخبندان استان در حدود ۱۰۰ روز میباشدکه بیشترین فراوانی روزهای یخبندان در بهمن ماه ۲۵ روز و در دیماه ۲۴ روز، در آذرماه ۱۸ روز و در اسفند ماه ۱۷ روز اتفاق افتاده است. درمجموع میتوان گفت که دراستان زنجان 6 ماه از سال یخبندان اتفاق می افتد ( آمار سال1375)  میزان بارندگی استان طی سالهای ۱۳۸۷- ۱۳۷۴ ،  ۳۰۴ میلیمتر در سال بوده است که در این میان مرکز استان با ۲۴۶ میلیمتردرسال و خدابنده با ۳۸۳ میلیمتردرسال به ترتیب کمترین و بیشترین بارندگی دراستان راداشته اند.